Posted by Paweł A. Makowski

„Kształcić umysł i polerować obyczaje”

 

Gracjan podkreślał, że: człowiek rodzi się barbarzyńcą i nad poziom zwierzęcy wyrasta z czasem – jedynie dzięki kulturze. Im bardziej jest wykształcony, tym więcej staje się człowiekiem. Rozwój oświaty pozwalał Grekom nazywać całą resztę świata barbarzyńcami. Nie ma nic bardziej wulgarnego niż ciemnota. Ogładę towarzyską daje najpierw wiedza. Lecz nawet ona budzi odrazę, o ile nie sprzymierzy się ze sztuką. Nie wystarczy oświecić umysł, trzeba nadto kształcić wolę, a bardziej jeszcze – sposób prowadzenia rozmowy.

Są ludzie obdarzeni wrodzonymi zdolnościami: czy to pod względem pojętności, czy też łatwości słowa. Jedni mają pięknie uformowane ciało, a więc – jak gdyby łupinę, inni rodzą się z zaletami umysłu, co można by do jądra przyrównać. Zdarzają się jednak i tacy, których gruboskórność widoczna jest we wszystkich poczynaniach i niejednokrotnie posiadane nawet przez nich wybitne talenty zniekształca prostackie zachowywanie się.

Więcej informacji na temat dzieła we wpisie pt.: „Brewiarz dyplomatyczny”.

Źródło: B. Gracjan, Brewiarz dyplomatyczny (przeł.) B. Gajewicz, Warszawa 2004.

Zdjęcie: pl.wikipedia.org