Posted by Paweł A. Makowski

dialog (w)

Każde działanie podejmowane w celu rozwiązania sytuacji konfliktowych, przynosi ze sobą bilans zysków i strat, który wynika często z nieuniknionych mechanizmów czy to monetarnych, ekonomicznych, finansowych czy politycznych. Dlatego należy pamiętać, że nie można dążyć do osiągania zamierzonych celów na drodze jałowych konfrontacji, lecz tylko poprzez pełną zaufania, ustawiczną i otwartą współpracę oraz dialog. Prowadzenie prawdziwego dialogu jest bowiem jednym z najistotniejszych czynników w dążeniu do trwałego pokoju. Dialog jest fundamentalnym środkiem do osiągnięcia jedności i zgody między narodami.

Znamiona prawdziwego dialogu

1. Poszukiwanie dobra i sprawiedliwości.

Podstawowym założeniem dialogu jest poszukiwanie tego, co prawdziwe, dobre i sprawiedliwe dla każdego człowieka, dla każdej grupy i każdej społeczności, zarówno dla tej części do której się przynależy, jak i tej, która jawi się jako przeciwnik.

2. Otwartość i gotowość do działania.

Dialog wymaga na wstępie otwartości i gotowości przyjęcia: wymaga, aby każda ze stron przedstawiła własne stanowisko, ale także, by wysłuchała opisu sytuacji przedstawionego przez drugą stronę, by szczerze go przyjęła, wczuwając się w realne problemy drugiej strony w jej prawa, poczucie doznanych niesprawiedliwości, proponowane przez nią rozumne rozwiązania. Jak można wprowadzić pokój, gdy jedna ze stron nie próbuje nawet wziąć pod uwagę warunków w jakich żyje druga strona?

3. Uznanie dzielących nas różnic.

Prowadzenie dialogu zakłada również, że każdy uzna różnice i swoisty charakter drugiego; dobrze pozna to, co dzieli go od drugiego i przyjmie to wraz z ryzykiem ewentualnych napięć, nie rezygnując – pod wpływem tchórzostwa lub pod przymusem z tego, o czy wie, że jest prawdziwe i sprawiedliwe, gdyż to dałoby w rezultacie chwiejny kompromis, nie będzie usiłować sprowadzić drugiej strony do roli przedmiotu, lecz uzna w niej podmiot rozumny, wolny i odpowiedzialny.

4. Poszukiwanie tego co wspólne.

Dialog to jednocześnie poszukiwanie tego, co jest i pozostaje ludziom wspólne nawet w sytuacji napięcia, sporów i konfliktów. W tym sensie trzeba w drugim człowieku dostrzec bliźniego. Zaakceptować jego wkład, dzielić z nim odpowiedzialność wobec prawdy i sprawiedliwości. Przedstawiać i badać wszystkie możliwe formy uczciwego pojednania, łącząc umiejętnie sprawiedliwą obronę interesów i honoru strony przez siebie reprezentowanej, z nie mniej sprawiedliwym zrozumieniem i uznaniem racji drugiej strony, a także wymagań ogólnego dobra wspólnego obu stron.

5. Poszukiwanie tego co dobre.

Prawdziwy dialog jest w końcu poszukiwaniem dobra przy pomocy środków pokojowych; jest upartym dążeniem do sięgania po wszystkie możliwe formy negocjacji, mediacji, arbitrażu jest dążeniem do tego, by to, co zbliża, przeważyło nad tym, co prowadzi do podziału i nienawiści. Jest on uznaniem niezbywalnej godności osoby ludzkiej. Opiera się na szacunku względem ludzkiego życia. Jest postawieniem na społeczną naturę człowieka.

Podsumowując

Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, aby podejmowany przez nas dialog, nie miał na celu naszej osobistej korzyści. Wtedy będzie on daleki od wszelkich arbitralnych poglądów, sprzyjając w ten sposób uczciwemu pokojowi. Ta cecha dialogu jednak wymaga od dzisiejszych przywódców politycznych, wielkiej jasności myśli, lojalności i odwagi nie tylko wobec innych narodów, ale również wobec opinii publicznej własnego narodu.

Dialog międzynarodowy

Dialog pomiędzy narodami powinien opierać się na silnym przekonaniu, że dobro jednego narodu nie może być ponad dobrem innego narodu. Bowiem wszyscy powinni mieć te same prawa np. co do warunków godziwego życia dla własnych obywateli. Bardzo ważnym czynnikiem stymulującym dialog jest stopniowe pokonywanie sztucznie wytworzonych nierówności społecznych, obciążeń z przeszłości, czy różnego rodzaju antagonizmów.

Dialog międzynarodowy powinien zmierzać do tego, aby uznane były specyficzne właściwości i odrębności poszczególnych ludzi i grup, w poszanowaniu wolności, a zwłaszcza podstawowych praw. Dlatego wspólnota międzynarodowa powinna dążyć do stworzenia takiego systemu prawnego, aby jeszcze lepiej zabezpieczyć odrębności poszczególnych ludzi i grup społecznych.

Źródło: Jan Paweł II, Dialog na rzecz pokoju wyzwaniem dla naszych czasów, Orędzie na XVI Światowy Dzień Pokoju – 1983 roku.

Zdjęcie: wesleying.org