Posted by Paweł A. Makowski

mpd.(w)

W kolejnym wpisie z serii zatytułowanej: „Model idealnego dyplomaty”, poruszę kwestię umiejętność nowoczesnego rozumienia interesu i patriotyzmu. Zagadnienie to zajmie drugie miejsce wśród cech profesjonalnego modelu dyplomaty. Omawiane kwestie będą odnosiły się do sytuacji polskiej dyplomacji.

Patriotyzm

Współczesny dyplomata oprócz toczącej się dyskusji, nie tylko w kraju, ale również poza jego granicami, powinien potrafić wyciągać z niej odpowiednie wnioski. Jako przykład mogą posłużyć nam wydarzenia, które nastąpiły po 1989 roku. Nie ulega żadnej wątpliwości, że stworzyły one szansę dla kształtowania nowoczesnego patriotyzmu. Został on oparty o odbudowę państwa, na płaszczyźnie ekonomicznej, jak również integracji z Europą. Nie można również zapomnieć o poczuciu dumy czy to z własnej historii, czy z cywilizacyjnych osiągnięć czasu przeszłego i teraźniejszego. Wręcz idealnym rozwiązaniem byłoby, gdyby polskiej dyplomacji przyświecała sentencja Jana Pawła II: „Polskość to w gruncie rzeczy wielość i pluralizm, a nie ciasnota i zamknięcie” (Pamięć i tożsamość). Dyplomata nie powinien patrzeć na polską politykę zagraniczną (jak to niekiedy bywało) przez pryzmat tego, co powie lub pomyśli o nas Zachód. Jednak nie oznacza to, że wolno mu to lekceważyć. Powinien świadomie oraz aktywnie, choć nie agresywnie „walczyć o swoje”.

Interes narodowy

W każdych działaniach, które podejmuje dyplomata, powinien zadać sobie pytanie: co z nich wyniknie dla polskiego interesu, zwłaszcza na płaszczyźnie gospodarczej czy materialnej? Należy wyraźnie podkreślić, że odpowiedź na to pytanie, pozwala nabyć umiejętność rozróżniania kurtuazji, dyplomatycznego gestu (zazwyczaj próżnego) czy wymiernego osiągnięcia, istotnego z perspektywy polskiej racji stanu lub interesu. Postawa ta prowadzi do tzw. wyrabiania większej ostrożności np. w przyjmowaniu na forum multilateralnym, nieco oportunistycznej postawy, polegajacej na „mówieniu jak inni„. Należy zaznaczyć, że tej ostatniej możliwości nie można wykluczać, jednak musi być świadomie sformułowana.

W odniesieniu do naszego kraju, należy zwrócić uwagę, że dojrzałość myślenia w tej kwestii jest pożądana przede wszystkim ze względu na członkostwo naszego kraju w Unii Europejskiej. Akcesja Polski do struktur unijnych, zmodyfikowała realizację interesów krajowych, ale nie zmieniła istoty sprawy. Dlatego na forum międzynarodowym profesjonalny dyplomata, powinien „walczyć o swoje”. Jednak powinien pamiętać o poszerzającej się sferze interesów wspólnych. Zachowanie równowagi pomiędzy wspomnianymi kwestiami to najtrudniejszy test dla polskiej dyplomacji w praktyce. Profesjonalny dyplomata, który powinien być dumny z polskości, i zarazem dumny ze swojej europejskości.

W następnym wpisie, zostanie omówiona kolejna cecha: Zasada neutralności politycznej.

Wstęp do omawianego zagadnienia, znajduje się we wpisie pt.: „Model idealnego dyplomaty”.

Źródło: J.M. Nowak, Model idealnego dyplomaty, w: Polski Przegląd Dyplomatyczny, 6/2008.

Zdjęcie: beyondearthseries.files.wordpress.com